Het lijkt erop dat je een verouderde browser gebruikt waarin sommige onderdelen van Clubbase niet goed functioneren. We raden je aan om een andere browser te gebruiken.

Stappenplan Verduurzaming

Door NOC*NSF

In zeven stappen naar een duurzamere sportaccommodatie. Aan de slag!

Stap 1: Bepaal nut en noodzaak

Om te bepalen wat de belangrijkste redenen zijn voor jouw club om jouw sportaccommodatie te verduurzamen, is het allereerst belangrijk inzicht te hebben in de jaarlijkse kosten in gas, water en elektriciteit. Meten is weten! Daarnaast kan een quickscan je snel inzicht geven in het energieverbruik van jouw sportclub ten opzichte van andere clubs. 

Aandachtspunten:

  1. Heb inzicht in de jaarlijkse kosten gas/water/elektriciteit.
  2. Doe de quickscan.
  3. Maak het bestuur enthousiast.

Wist je dat:

  • Door het verduurzamen van de eigen sportaccommodatie, de sportclub financieel sterker wordt!
  • Inzicht hebben in de jaarlijkse kosten van gas, water en elektriciteit, onbewust aanzet tot duurzaam denken!

Stap 2: Analyseer je eigen sportclub

Als bij Stap 1 de nut en noodzaak is bepaald en het bestuur een positieve eerste indruk heeft gekregen van de kansen voor verduurzaming, is het belangrijk een grondige analyse uit te voeren. Door het invullen van een checklist krijg je een globaal inzicht in knelpunten en kansen voor verduurzaming. Goed om te weten is dat de grootste besparing op de korte termijn kan worden gerealiseerd door kleine maatregelen. Deze zogenoemde quick wins zijn onderverdeeld per terugverdientijd: direct, 0-2 jaar en 2-5 jaar.

Aandachtpunten:

  1. Hoe duurzaam is jouw sportclub?
  2. Breng kansen en concrete maatregelen voor verduurzaming in kaart.
  3. Kijk wat er om je heen al gebeurt.
  4. Bepaal jouw duurzaamheidsambitie.

Door het invullen van een checklist krijg je een globaal inzicht in knelpunten en kansen voor verduurzaming. Goed om te weten is dat de grootste besparing op de korte termijn kan worden gerealiseerd door kleine maatregelen. Deze zogenoemde quick wins zijn onderverdeeld per terugverdientijd: direct, 0-2 jaar en 2-5 jaar. Een snelle manier om nu te beginnen met energie besparen is Waterspaarder worden.

Laat een energiescan uitvoeren door een onafhankelijke partij, schrijf hiervoor meerdere organisaties aan. Overheden hebben vaak duurzaamheid hoog op de agenda staan. Jouw gemeente of provincie kan dan ook een belangrijke rol spelen bij het verduurzamen van uw sportaccommodatie. Verschillende gemeenten en lokale/provinciale sportorganisaties bieden sportclubs een stimuleringsmaatregel door hen een gratis energiescan te laten uitvoeren. Samen met een energieadviseur wordt hierbij gekeken naar hoe duurzaam de sportclub is en welke concrete maatregelen er kunnen worden genomen om de energiekosten te verlagen. Onderzoek binnen de eigen omgeving de mogelijkheid voor stimuleringsmaatregelen

De hierboven beschreven scan en checklist vormen de basis vanuit verder kan worden gekeken naar de uit te voeren maatregelen en het toepassen van een prioritering aan de hand van de verwachte opbrengst en de investering van vrijwilligersuren en kosten.

Er zijn veel voorbeelden van sportclubs die een verduurzaming van hun club hebben gerealiseerd. Laat je inspireren door anderen! Benader ook jouw eigen bond of gemeente voor meer informatie over het verduurzamen binnen je eigen sport. Onder andere de KNVBKNLTB en KNHB zetten actief in op duurzame accommodaties. 

Bepaal wat je op het gebied van het verduurzamen van jouw sportaccommodatie wilt bereiken. Beschrijf de duurzaamheidsambitie van jouw club. Om te komen tot een breed gedragen duurzaamheidsambitie, kan je ervoor kiezen om een groep vrijwilligers uit te nodigen voor een interactieve werksessie (de duurzame droom). Wees ervan bewust dat het verduurzamen van jouw sportaccommodatie tijd kost. Voor ondersteuning kun je deze pagina raadplegen.

Wist je dat

  • Je veel kunt leren van andere sportclubs die al aan het verduurzamen zijn!
  • De energiescan vaak wordt gefinancierd door de gemeente/provincie!

Stap 3: Kies je team

Het is van belang dat het initiatief door de hele vereniging wordt gedragen. Met één enthousiasteling binnen jouw vereniging kom je er niet om jouw sportclub voor de langere termijn te verduurzamen. Communiceer over het idee en de plannen, zodat andere enthousiast worden.

Aandachtspunten

  1. Maak leden enthousiast.
  2. Zoek medestanders.
  3. Stel je team samen.

Zoek medestanders die niet alleen enthousiast zijn, maar ook beslissingen mogen en kunnen nemen. Inventariseer welke leden en betrokkenen hiertoe bereid zijn en over welke kennis, ervaring en kwaliteiten zij beschikken. Gebruik hiervoor de ledenkaart. Een inventarisatie van hun netwerk geeft inzicht in externen die vanuit hun expertise mogelijk kunnen worden ingevlogen en met welke partijen er mogelijk kan worden samengewerkt.

Stel een team (commissie) samen van mensen die enthousiast zijn over duurzaamheid en een bijdrage willen en kunnen leveren aan het project. Wijs hierbij een voorzitter aan die verantwoordelijk is en het team aanstuurt. Het team bedenkt plannen, voert deze uit en adviseert het bestuur. Begin met een kleine groep. Je kunt hier een voorbeeldagenda vinden die al houvast kan dienen tijdens het eerste overleg.

Zorg bij de samenstelling van je team voor voldoende diversiteit, zodat je vanuit verschillende invalshoeken kunt inspelen op het verduurzamen van jouw sportclub. Je team bestaat minimaal uit een of meerdere:

  • Bestuursleden (penningmeester)
  • Jeugdleden
  • Seniorleden

Houd bij de samenstelling rekening met verschillende vaardigheden en competenties. Heb aandacht voor verschillen, om juist het verschil te maken! De toolkit Bestuurlijke Vernieuwing kan je hierbij helpen.

Wist je dat

  • Het enthousiasmeren van leden kan leiden tot meer vrijwilligers!
  • Aandacht voor verschillen, juist het verschil kan maken!
  • Leden eerder bereid zijn zich vrijwillig in te zetten als zij hiervoor persoonlijk worden gevraagd!

Tool: Voor het verduurzamen van je accommodatie heb je vrijwilligers nodig. Vrijwilligers zijn in het algemeen onmisbaar voor verenigingen. Je kunt hulp krijgen bij het werven van voldoende- en de juiste vrijwilligers.

Stap 4: Maak een plan van aanpak

Aan de hand van de eerder gemaakte analyse ga je aan de slag met het maken van een plan van aanpak. Waarom, hoe, wat, met wie en wanneer zijn de noodzakelijke bouwstenen voor een plan van aanpak.

Aandachtspunten

  1. Leg uit waarom.
  2. Bepaal wie wat wanneer gaat doen.
  3. Bepaal of de club beschikt over de benodigde kennis en competenties.
  4. Maak een begroting.
  5. Stel een communicatieplan op.
  6. Beschrijf de aanpak omtrent monitoring en evaluatie.

Het waarom vat samen wat het nut en de noodzaak is voor jouw club om aan de slag te gaan met het verduurzamen van je vereniging. Bepaal in grote lijnen hoe je ervoor gaat zorgen dat er zowel op korte als lange termijn resultaten worden behaald, hoe breed draagvlak wordt gecreëerd en hoe het project in z’n geheel wordt geborgd binnen bestaand beleid. Laat je hiervoor inspireren door anderen.

Om resultaten te behalen moet duidelijk zijn wat je concreet gaat doen, wie hiervoor verantwoordelijk is, wie het gaat uitvoeren en wanneer de verschillende acties worden uitgevoerd. Ten behoeve van de uitvoer is het goed om te bepalen of de club via de leden en betrokkenen beschikt over de benodigde kennis en competenties. Hierdoor wordt inzichtelijk op welke vlakken een samenwerking met potentiële partners, die zich in de omgeving van jouw club bevinden, van toegevoegde waarde kan zijn.

Aangezien het mogelijk is dat aan sommige acties kosten zijn verbonden is het nodig een begroting op te stellen. Hiermee maak je inzichtelijk welke acties op de korte en/of lange termijn financieel wel en niet mogelijk zijn. Houd hierbij ook rekening met de terugverdientijden van de verschillende acties. Bekijk de besparingstips en zogenoemde quick wins per terugverdientijd: direct, 0-2 jaar en 2-5 jaar. Ook met Waterbespaarders kun je direct aan de slag. Er zijn verschillende financieringsmogelijkheden om de te nemen acties mogelijk te maken. Kijk hiervoor bij Stap 5. Hoewel de besparing meestal wel het eerste aanknopingspunt is, is de intrinsieke motivatie van het bestuur om een betere planeet achter te laten voor volgende generaties belangrijk.

Het is van belang dat het initiatief door de hele vereniging wordt gedragen. Om binnen alle lagen van de club draagvlak te creëren voor de verduurzaming binnen de club, is het belangrijk om te laten zien wat je doet. Stel daarom een communicatieplan op. Hierin staat beschreven hoe je de leden en betrokkenen informeert over de plannen en behaalde resultaten, dit geldt voor zowel de korte en lange termijn.

Bij het maken van het plan van aanpak is het ook goed om stil te staan bij de aanpak omtrent monitoring en evaluatie. Belangrijk is na afloop, maar ook tussentijds, na te gaan hoe een en ander is verlopen. Een goede evaluatie levert op kortere termijn waardevolle informatie op. Hoe eerder er wordt bijgestuurd, des te beter. Sta ook stil bij de borging voor de lange termijn.

Wist je dat:

  • Het uitleggen van nut en noodzaak tot positieve mond-tot-mondreclame kan leiden!
  • Door een planning te maken een hoop tijd kan worden gewonnen!
  • Werken in koppels verbroedert en de prestaties verhoogt!
  • Het plan van aanpak inzicht geeft in de mogelijkheden voor de korte en/of lange termijn!
  • Het plan van aanpak een leidraad is voor het verduurzamen van de sportclub!

Stap 5: Aan de slag!

Het plan van aanpak is opgesteld en het is tijd om aan de slag te gaan. De begroting geeft inzicht in de benodigde financiën. Er zijn verschillende manieren waarop je kan zorgen voor financiering. Denk hierbij bijvoorbeeld aan crowdfunding en subsidies. Lees hier hoe subsidies aangevraagd kunnen worden. Duurzaamheid kan in de sponsorcommissie een thema zijn om nieuwe bedrijven te enthousiasmeren en zich te binden aan de sportclub. Ook zijn er verschillende organisaties die verenigingen helpen in het realiseren van financiering. In Stap 4 werd al beschreven dat het belangrijk is om te laten zien wat je doet. 

Deel de plannen met je leden en betrokkenen. Geef hen tevens de ruimte om hun mening te geven en biedt hen de mogelijkheid om een actieve rol te spelen in bijvoorbeeld de uitvoer. Maak ze onderdeel van het geheel. Wees duidelijk wat je van de leden vraagt. Draag daarnaast als bestuur uit dat je deze aanpak steunt en volg geïnteresseerd de vorderingen.

Aandachtpunten

  1. Zorg voor financiering.
  2. Communiceer het plan van aanpak.
  3. Begin klein en ga stap voor stap.
  4. Ga in gesprek met potentiële partners.
  5. Ga in gesprek met de gemeente of provincie.

Maak in de manier van communiceren onderscheid in de verschillende groepen leden. Jongeren weten immers, beter dan volwassenen, hoe zij andere jongeren het beste kunnen bereiken. Zo stel je een communicatieplan op.

Realiseer dat de uitvoer van de in het plan van aanpak geformuleerde acties vaak veel (vrijwillige) tijd vraagt van de leden uit het team. Begin daarom klein en ga stap voor stap.

Bij het maken van het plan van aanpak is duidelijk geworden op welke vlakken een samenwerking met potentiële partners, die zich in de omgeving van jouw club bevinden, van toegevoegde waarde kan zijn. Ga het gesprek aan, aan de hand van gezamenlijke en individuele belangen en streef hierbij naar win-win. Denk ook na over het opstellen van een samenwerkingsovereenkomst.

Bij Stap 2 werd al beschreven dat jouw gemeente of provincie een belangrijke rol kan spelen bij het verduurzamen van jouw sportaccommodatie. Naast mogelijk stimuleringsmaatregelen en advies, kun je als club of groep van samenwerkende organisaties invloed proberen uit te oefenen op de politieke besluitvorming. Ga met de gemeente in gesprek en bespreek wat je voor elkaar kunt betekenen. Hier vind je tips over hoe je dit aan kunt pakken.

Wist je dat:

  • Er veel verschillende manieren zijn om geld te verdienen!
  • De communicatie richting leden belangrijk is om draagvlak te creëren voor de ontstane plannen!
  • Je leden kan bereiken via de clubwebsite, clubapp, monitor in de kantine, Facebook, Twitter, Instagram, e-mail, posters, brochures en trainers!
  • Jongeren vaak heel goed weten hoe andere jongeren het beste kunnen worden bereikt!

Stap 6: Vier successen!

Vier successen! Haak niet te snel af. Met kleine zichtbare resultaten op korte termijn zorg je voor nog meer betrokkenheid, behoud van draagvlak en dit motiveert om door te gaan. Veranderen kost tijd!

Aandachtpunten

  1. Vier successen.
  2. Laat zien en horen wat je doet.
  3. Behoud draagvlak.

Communiceer naar de leden welke stappen er tot nu toe zijn ondernomen. Laat zien welke resultaten de eerste acties hebben opgeleverd. Je kan verschillende communicatiemiddelen en communicatiekanalen gebruiken. Bijvoorbeeld een apart stukje op de website van de club waarin je resultaten deelt en ook het energieverbruik van de club inzichtelijk maakt of het opstellen van een persbericht. Ditzelfde is mogelijk via een monitor in de kantine.

Bedank de leden van het team vaak en tijdig voor hun vrijwillige inzet. Dit draagt bij aan hun commitment voor de lange termijn.

Wist je dat:

  • Het vieren van successen, meer betrokkenheid creëert en stimuleert om door te gaan!
  • Door te laten zien en horen wat je doet, er draagvlak wordt gecreëerd onder de leden!
  • Je leden kan bereiken via de clubwebsite, clubapp, monitor in de kantine, Facebook, Twitter, Instagram, e-mail, posters, brochures en trainers!
  • Onder communicatiemiddelen ook filmpjes, foto’s en presentaties vallen!

Stap 7: Evalueer, leg vast en continueer

Evalueer samen met het team en het bestuur wat je hebt gedaan en hoe het is gegaan. Kritiek en verbeterpunten zijn cadeautjes om je plan van aanpak waar nodig bij te stellen. Blijf denken in kansen en niet in belemmeringen (omdenken!).

Aandachtpunten

1. Evalueer met het team en het bestuur.

2. Stel je plan van aanpak waar nodig bij.

3. Veranker in beleid.

4. Blijf koersvast, ook op de langere termijn!

Om de verduurzaming van de club op de lange termijn vast te houden, is het van belang de visie te borgen in het beleid. Zo kunnen verschillende stappen, activiteiten en eerder gemaakte keuzes worden verankerd in bestaande processen. Ga ook na hoe en wanneer nieuwe leden worden meegenomen in de nieuwe visie op het verduurzamen van de sportaccommodatie. De ontwikkelingen met betrekking tot het verduurzamen van sportaccommodaties gaan snel. Om goed op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen is het belangrijk dit goed in de gaten te houden. Denk hierbij aan het contact met de gemeente, verenigingsondersteuners en andere sportclubs.

Wist je dat:

  • Door te evalueren er weer nieuwe kansen ontstaan!
  • Duurzaamheid energiebesparing veel voordelen met zich meebrengt!
  • Door het verduurzamen van de eigen sportaccommodatie, de sportclub financieel sterker wordt!

 

Heb je een vraag?

Heb je een vraag?

Neem contact op met NOC*NSF Sport Support via: