September '26 - Bestuurdersaansprakelijkheid bij financiële problemen van de vereniging

De vereniging is in principe zelf aansprakelijk

Een sportvereniging kan overeenkomsten sluiten, personeel in dienst nemen, sponsorcontracten aangaan en leningen afsluiten. Wanneer de vereniging haar verplichtingen niet nakomt, is het uitgangspunt dat schuldeisers zich moeten wenden tot de vereniging zelf.

Het feit dat een bestuurder een bestuursfunctie bekleedt, betekent dus niet automatisch dat hij of zij privé aansprakelijk is voor de schulden van de vereniging.

Dat verandert echter wanneer sprake is van onbehoorlijk bestuur.

Wanneer wordt een bestuurder persoonlijk aansprakelijk?

Uit rechtspraak volgt dat een bestuurder persoonlijk aansprakelijk kan zijn wanneer hem een voldoende ernstig persoonlijk verwijt kan worden gemaakt.

Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer een bestuurder verplichtingen aangaat waarvan hij weet dat de vereniging deze niet kan nakomen, bewust schuldeisers benadeelt, de financiële situatie verzwijgt, selectief schuldeisers betaalt zonder goede reden, geen behoorlijke administratie voert of onverantwoord financiële risico's neemt.

Het aangaan van nieuwe verplichtingen

Een veelvoorkomend risico ontstaat wanneer een bestuur nieuwe verplichtingen aangaat terwijl duidelijk is dat de vereniging financieel aan de rand van de afgrond staat.

Denk bijvoorbeeld aan het sluiten van een meerjarige arbeidsovereenkomst met een trainer, het aangaan van een huurverplichting voor een accommodatie, het bestellen van materialen of het sluiten van sponsor- of evenementencontracten.

Als bestuurders op dat moment weten of redelijkerwijs behoren te begrijpen dat de vereniging deze verplichtingen niet kan nakomen en geen verhaal zal bieden, kunnen schuldeisers zich mogelijk rechtstreeks tot het bestuur wenden.

Problemen met de administratie

Een andere belangrijke oorzaak van aansprakelijkheidsclaims is een gebrekkige administratie. Bestuurders zijn verantwoordelijk voor een inzichtelijke financiële administratie. Wanneer niet duidelijk is hoe de vereniging ervoor staat, ontstaan niet alleen interne problemen, maar wordt het ook veel moeilijker om achteraf aan te tonen dat zorgvuldig is gehandeld.

In de praktijk blijkt een slechte administratie vaak een belangrijke factor bij discussies over bestuurdersaansprakelijkheid.

Faillissement van de vereniging

Hoewel faillissementen van sportverenigingen relatief beperkt voorkomen, gebeurt het wel degelijk. In een faillissement onderzoekt een curator doorgaans of sprake is geweest van onbehoorlijk bestuur voorafgaand aan het faillissement. 

Daarbij wordt onder meer gekeken naar de financiële administratie, de besluitvorming binnen het bestuur, aangegane verplichtingen en betalingen die vlak voor het faillissement hebben plaatsgevonden.

Indien blijkt dat bestuurders ernstig verwijtbaar hebben gehandeld, kan de curator proberen de daardoor ontstane schade op hen te verhalen.

Praktische aandachtspunten voor bestuurders

Bestuurders kunnen hun risico aanzienlijk beperken door een actuele en inzichtelijke administratie bij te houden, financiële problemen tijdig te signaleren, bestuursbesluiten goed vast te leggen, belangrijke financiële risico's vooraf te bespreken, deskundig advies in te winnen bij ernstige financiële problemen of transparant te communiceren met leden, financiers en andere betrokkenen.

Vooral het vastleggen van besluiten in bestuursnotulen wordt vaak onderschat. Juist die notulen kunnen later aantonen dat het bestuur zorgvuldig heeft gehandeld.

Wat als de penningmeester fouten maakt?

Bestuurders denken soms dat alleen de penningmeester verantwoordelijk is voor financiële problemen. Dat is een misverstand. Het bestuur draagt in beginsel een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het beleid en de gang van zaken binnen de vereniging. Andere bestuursleden kunnen zich daarom niet zonder meer verschuilen achter de penningmeester.

Van een bestuurder mag worden verwacht dat hij kritisch blijft en vragen stelt wanneer financiële signalen daartoe aanleiding geven.

Praktische tip voor sportbestuurders

Wacht niet tot de vereniging betalingsproblemen krijgt. Zodra structurele tekorten ontstaan, schuldeisers zich melden of betalingsregelingen noodzakelijk worden, is het verstandig juridisch en financieel advies in te winnen. Hoe eerder het bestuur handelt, hoe kleiner de kans op persoonlijke risico's.

Conclusie

Bestuurslid zijn van een sportvereniging brengt verantwoordelijkheden met zich mee, maar gelukkig leidt niet iedere financiële tegenvaller tot persoonlijke aansprakelijkheid. Pas wanneer bestuurders ernstig verwijtbaar handelen, kunnen schuldeisers of een curator proberen hen persoonlijk aan te spreken.

Voor sportbestuurders geldt daarom een eenvoudige maar belangrijke regel: zorg voor een goede administratie, wees transparant over financiële problemen en neem tijdig maatregelen wanneer de continuïteit van de vereniging onder druk komt te staan.

Dat beschermt niet alleen de vereniging, maar ook het bestuur zelf.

Indien je vragen hebt naar aanleiding van deze blog of andere juridische (sport)vragen, kun je je wenden tot mr. R.A. (Rémon) Brand, jurist sportrecht bij De Raadgevers Bedrijfsjuristen.